Autostrady, drogi ekspresowe w Holandii

Sieć drogowa Holandii jest jedną z najgęściej zbudowanych sieci drogowych na świecie. Holandia ma około 135 470 km dróg publicznych. Z tego 5 012 km stanowią drogi krajowe, drogi wojewódzkie mają długość 7 899 km, a pozostałe drogi (lokalne) 122 559 km. Z gęstością około 57,5 km autostrad na 1000 km², Holandia ma największą gęstość autostrad w Unii Europejskiej – znacznie gęstszą niż Niemcy i Francja. Holenderskie drogi obejmują co najmniej 3 530 km autostrad i dróg ekspresowych, a gęstość sieci autostrad wynosi 64 km na 1000 km2, co oznacza, że jest to jedna z najgęstszych sieci autostrad na świecie.

Pierwszy centralnie planowany system autostrad w kraju pochodzi z początku XIX wieku, kiedy Napoleon był cesarzem Francji, a Królestwo Niderlandów zostało włączone do imperium francuskiego. W 1811 roku Napoleon zarządził stworzenie sieci 229 utwardzonych dróg cesarskich (Routes Impériales), które rozciągały się od Paryża do granic jego imperium. Oprócz systematycznego układania nawierzchni wszystkie drogi były numerowane, co w tamtych czasach było nowością. Rozpoczęto budowę kilku cesarskich autostrad przez Holandię. Amsterdam był połączony z Paryżem Route Impériale nr 2, odcinek między Amsterdamem a Utrechtem jest do dziś częścią autostrady A2.

Po wyzwoleniu kraju w 1813 roku, nowy król Holandii kontynuował projekt, ale z Amsterdamem w centrum. Plan był kilkakrotnie rozszerzany. W 1821 r. przewidywał 42 Rijksstraatwegen (dosłownie: „Cesarskie brukowane drogi”), które były budowane do 1850 roku. Od 1927 roku sieć ta została przekształcona w dzisiejszy system Rijkswegen (autostrad krajowych) w Holandii.

Pierwsza autostrada pochodzi z 1936 roku, kiedy to obecna A12 została otwarta dla ruchu między Voorburgiem a Zoetermeer, niedaleko Hagi. Budowa autostrad nabrała tempa w latach 60-tych i 70-tych, ale zatrzymała się w latach 80-tych. Obecnie rozbudowa autostrad odbywa się głównie poza Randstad.
Ogólne ograniczenia prędkości wprowadzono w 1957 r. (50 km/h na terenach zabudowanych), a w 1973 r. (100 km/h na autostradach pozamiejskich); w 1988 r. ograniczenie prędkości na autostradach podniesiono do 120 km/h.

Drogi są rozwijane i utrzymywane przez władze na wszystkich czterech poziomach administracyjnych w Holandii. Około 5 200 km dróg krajowych (Rijkswegen) jest kontrolowanych przez centralną agencję rządową Rijkswaterstaat, a dwanaście prowincji kontroluje około 7 800 km dróg prowincjonalnych. Większość autostrad to drogi krajowe, a pozostałe drogi krajowe to w większości drogi ekspresowe. Tylko kilka autostrad to autostrady prowincjonalne, są one znacznie krótsze i obsługują głównie ruch regionalny. Często były one kiedyś drogami krajowymi. Numery dróg liczące jedną lub dwie cyfry (bez względu na poprzedzającą je literę) to w większości drogi krajowe, natomiast te z trzema cyframi to zazwyczaj drogi wojewódzkie.

Drogi gminne stanowią większą część sieci, o łącznej długości około 120 000 km. Są to głównie drogi lokalne. Poza podziałem na prowincje, Holandia podzielona jest również na 22 zarządy gospodarki wodnej. Wraz z różnymi organami są one właścicielami i kontrolują kolejne 7 500 km dróg. W przypadku niektórych dróg jest to spowodowane tym, że stanowią one fizyczny element barier wodnych, takich jak wały i tamy, podczas gdy inne zapewniają podstawowy dostęp do krytycznych struktur kontroli wody i mogą nawet nie być otwarte dla społeczeństwa.

Holandia jest krajem, gdzie niemal do każdego miasta średniej czy nawet małej wielkości dotrzesz drogą eskpresową / autostradą.